Hindi aprubado ang 1986 konstitusyon

Ginawa ng Constitutional Commission ang kasalukuyang konstitusyon noong Oktubre 1986 at nag-organisa ng plebisito si Pangulong Corazon Aquino noong Pebrero 1987 bago ito maipasa

Buod
  • Ang sabi-sabi: Hindi aprubado ang 1986 konstitusyon.
  • Mark: HIDI TOTOO
  • Ang katotohanan: Noong naging pangulo si Corazon Aquino, sinuspende niya ang 1973 konstitusyon dahil sa pangangailangan na magkaroon ng transitory konstitusyon o bersyon ng konstitusyon na nagsilbing batas hangga’t naisulat ang panyalbago na opis. Ginawa ng Constitutional Commission ang kasalukuyang konstitusyon noong Oktubre 1986 at nag-organisa ng plebisito ang administrasyong Aquino noong Pebrero 1987, bago ito naipasa.
  • Bakit kailangan i-fact-check: Sinabi itong maling pahayag ni dating senador, Justice Secretary, at Defense Minister na si Juan Ponce Enrile noong Pebrero 19 sa isang livestream ng SMNI News.
Mga detail

Noong Pebrero 19, lumabas si dating senador Juan Ponce Enrile sa SMNI at nagbigay ng mga pahayag tungkol sa Martial Law sa ilalim ng diktador na si Ferdinand Marcos. Nagsalita si Enrile tungkol dito dahil humingi ng kumento ang SMNI sa pahayag ni kandidato para sa bise presidente, Vicente “Tito” Sotto III.

Sinabi ni Sotto ang sumusunod na pahayag sa Ingles at Filipino, tungkol sa Martial Law: “History is history. (Ang kasaysayan ay kasaysayan.) It has happened, nangyari na. Paano mo makakalimutan? Paano mo mabubura eh nangyari na? Iyan ang pananaw ko.” Sinabi niya ito sa isang Meet the Press forum noong Pebrero 17, tungkol sa parating na aniberaryo ng EDSA People Power rebolusyon.

Sinabi naman ni Enrile ang sumusunod na pahayag: “Si Cory (Aquino), siya ang diktador. Gumawa siya ng saligang batas niya na hindi naman inaprubahan ng bansa. ‘Ni kami na kasama niya, kasama sa pangkat niya noong EDSA Revolution dahil by force of circumstance eh hindi kami kinonsultahan eh.’ Sila lang ni Neptali Gonzales at yung kanyang gabinete ang gumawa ng revolutionary konstitusyon. ‘Yun ang tunay na diktadurya.’

Ayon kay Enrile, hindi aprubado ng mamamayang Pilipino ang 1986 Konstitusyon na ginawa sa ilalim ng administrasyon ni Corazon Aquino.

Hindi totoo ang pahayag na ito.

Si Enrile ay ang dating Justice Secretary at Defense Minister ni Marcos sa panahong ito, bago lumipat sa kampo ni Aquino noong nangyari ang People Power Rebolusyon na nagpalayas kay Marcos at ang kanyang pamilya pagkatapos ng 20 na taon na siya panguwest nanat.

Si Neptali Gonzales ay ang dating presidente sa Senado noong 1992 hanggang 1993, 1995 hanggang 1996, at 1998. Siya rin ay naging Justice Minister o ang tinatawag ngayon na Secretary, mula 1986 hanggang 1987, sa ilalim ng administrasyong Aquino.

Ayon sa artikulo tungkol sa Konstitusyon na nilabas ng Official Gazette, ang opisyal na publikasyon ng gobyerno ng Pilipinas, sinuspinde muna ni Aquino ang ilang mga probisyon ng 1973 Konstitusyon sa ilalim ng Proklamas 3. Itinataguyod ng Proklamasyon Blg. 3 ang maayos na paglipat ng pamamahala ng gobyerno sa ilalim ng isang bagong konstitusyon, sa pamamaraan ng paggamit ng isang konstitusyon na pansamantala, o Provisional Constitution sa Ingles.

Ang kahalagahan ng pansamantalang konstitusyon ay upang mapanatili ang kaayusan habang naghahanda ng panibagong konstitusyon. Pinoprotektahan ng Proklamasyon Blg. 3 ang Artikulo I hanggang XII. Ang mga papalitan sa bagong konstitusyon ay ang Artikulo VIII hanggang XVII na tumutukoy sa sumusunod: VIII (Batasang Pambansa (Parliament)), IX (Prime Minister at Cabinet), XVI (Amendments o Pagbabago), XVII (Probitory Provisionsalang).

Noong Abril 1986, idineklara ni Aquino ang Proklamasyon Blg. 9 at binuo ang Constitutional Commission (ConCom), ang mga itinakdang gagawa ng panibagong konstitusyon. Binuo ang komisyon na ito ng 48 na kinatawan na pinili ni Aquino base sa mga iba’t ibang sektor sa buong bansa.

Kabilang dito sina: Bishop Teodoro Bacani, dating Supreme Court chief justice affairs Roberto Concepcion, dating labor minister at foreign secretary Blas Ople, dating presidente ng Ateneo De Manila University, Father Joaquin Bernas SJ, at ang dating Commission on Human Rights chair na si Chito Gascon.

Hindi miyembro ng ConCom si Gonzales, gaya ng sinabi ni Enrile sa kanyang pahayag. Subalit, hindi ang gabinete ni Aquino ang gumawa ng konstitusyon.

Si Enrile ay naging miyembro rin ng gabinete ni Aquino bilang Secretary of Defense mula Marso 25 hanggang Nobyembre 23, 1986.

Sa Oktubre 16, 1986 natapos ng komisyon ang paggawa ng bagong konstitusyon. Naganap ang Pambansang Plebisito noong Pebrero 2, 1987, upang mapagbotohan ng mga Pilipino ang mga pagbabago nito. Ipinamahagi ang plebisito ng mga miyembro ng Commission on Elections (Comelec) sa mga iba’t ibang probinsya at lungsod sa bansa upang makapagboto ang mga Pilipino sa bagong konstitusyon.

Ayon sa mga opisyal na resulta na idineklara sa Proklamasyon Blg. 58 sa Pebrero 11, 1987, higit sa 21 milyong Pilipino ang bumoto at 76% nito o higit tatlong-kapat ng mga botante ay bumoto para sa pagpasa ng bagong konstitusyon. Sa araw din na iyon, naipasa ito bilang opisyal na Konstitusyon ng Pilipinas.

(BASAHIN: FAST FACTS: 1987 Philippine Constitution)

Hindi rin totoo ang pahayag ni Enrile na diktador si Aquino dahil hindi labag sa batas ang proseso ng paggawa ng bagong konstitusyon.— Sofia Guanzon/Rappler.com

Kung may nakikita kang kahina-hinalang Facebook pages, groups, accounts, websites, artikulo, o mga larawan sa iyong network, i-send ang mga ito sa factcheck@rappler.com. Maaari ring magsumite ng mga sabi-sabi sa #FactsFirstPH tipline, ipadala lang ang mga ito bilang message sa Facebook ng Rappler o bilang direct message sa Twitter ng Newsbreak. Sa bawat fact check, labanan natin ang pagkalat ng mali o mapanlinlang na impormasyon.

Leave a Comment